Chronobiologia to – najogólniej rzecz ujmując – dziedzina nauki, która zajmuje się wszelkimi zagadnieniami związanymi z biologicznym rytmem organizmu człowieka. Należy pamiętać o tym, że organizm każdej osoby funkcjonuje w inny sposób, dlatego niektórzy potrzebują snu już wczesnym wieczorem, podczas gdy inni potrzebują go znacznie mniej.

Ponadto rytm biologiczny organizmu jest odpowiedzialny za to, że snu potrzebujemy właśnie wieczorem, a rano mamy zdecydowanie więcej chęci do działania. Zaburzenia naturalnych rytmów biologicznych mogą prowadzić nie tylko do znacznego pogorszenia samopoczucia, ale także do o wiele poważniejszych konsekwencji zdrowotnych.

Na czym polega chronobiologia?

Zegar aktywności narządów jest regulowany przez czynniki zewnętrzne oraz czynniki wewnętrzne. Do czynników zewnętrznych zalicza się przede wszystkim przez występującą w danym momencie temperaturę, wilgotność powietrza, a także oświetlenie. Natomiast podstawowym czynnikiem wewnętrznym, odpowiedzialnym za prawidłowe funkcjonowanie zegara aktywności narządów, jest indywidulany rytm biologiczny każdego człowieka.

Jeśli chodzi o czynniki zewnętrzne, kluczowe znaczenie dla funkcjonowania naszego organizmu mają noc i dzień, wraz ze zmianą rytmu dnia produkowana jest przez organizm melatonina. To hormon, którego największa ilość powstaje właśnie w nocy, zaś wraz z nadejściem dnia znacząco spada.

Warto pamiętać, że u osób starszych poziom melatoniny z każdym rokiem jest coraz niższy, co jest właśnie przyczyną zaburzeń snu. Jednak melatonina nie tylko reguluje cykl snu, co jest niezwykle ważne z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu, ale spowalnia proces trawienia, jest odpowiedzialna za poprawę odporności organizmu, a ponadto jest silnym przeciwutleniaczem – niszczy wolne rodniki, przyczyniając się w ten sposób do spowolnienia procesów starzenia. Nie bez powodu mówi się więc, że sen sprzyja zachowaniu młodego wyglądu!

Zegar aktywności narządów

Aby nasz organizm prawidłowo funkcjonował, musimy zapewnić mu sen nie tylko w odpowiednim czasie, ale także właściwą jego ilość. W przeciwnym razie będziemy odczuwać ciągłe zmęczenie oraz znużenie, co nie pozwoli nam prawidłowo funkcjonować i będzie miało wpływ na aktywności podejmowane w ciągu całego dnia. Dlatego warto słuchać naszego organizmu. Dzięki temu zegar aktywności narządów będzie działał prawidłowo. Oczywiście jednorazowe zaburzenia tego rytmu funkcjonowania nie powinny nieść za sobą zbyt wielu negatywnych konsekwencji.

Jeśli jednak będziemy regularnie fundować naszemu organizmowi zbyt małą ilość snu, możemy mieć pewność, że nie przyniesie to dobrych skutków. Warto ponadto mieć na uwadze wszystkie te czynniki, które mogą zaburzyć dobowy rytm snu. Zalicza się do nich przede wszystkim długotrwały stres, ale również nadmierne korzystanie z telefonu czy komputera przed snem lub oglądanie telewizji. Emitowane z tych urządzeń światło niebieskie może nie tylko utrudnia zaśnięcie, ale znacząco obniża jakość naszego snu.